REMIT II 2026 – nowe obowiązki uczestników hurtowego rynku energii. Kompleksowa analiza zmian
REMIT II – nowe obowiązki uczestników hurtowego rynku energii.
Co się zmienia w latach 2026–2028?
Rozporządzenia 2026/255 i 2026/256 weszły w życie. Nowe zasady licencjonowania IIP i RRM, rozszerzony zakres raportowania, raportowanie wodoru, wzmocnione kompetencje ACER. Praktyczny przewodnik dla firm energetycznych.
Czym jest REMIT i dlaczego potrzebował reformy?
Rozporządzenie REMIT (Regulation on Wholesale Energy Market Integrity and Transparency) obowiązuje od 2011 roku i stanowi podstawowy akt prawny regulujący przejrzystość i integralność hurtowego rynku energii w Unii Europejskiej. Zostało stworzone z myślą o zapewnieniu uczciwego funkcjonowania rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego – zarówno w obrocie giełdowym, jak i pozagiełdowym (OTC).
Główne cele REMIT obejmują:
- Zakaz manipulacji rynkowych i handlu z wykorzystaniem informacji poufnych
- Zwiększenie przejrzystości i integralności hurtowych transakcji energetycznych
- Umożliwienie ACER monitorowania transakcji na poziomie całej UE
- Zapewnienie równych warunków działania wszystkim uczestnikom rynku
Od 2011 roku rynek energii uległ jednak fundamentalnym zmianom. Rozwinęły się odnawialne źródła energii, magazynowanie energii, kontrakty różnicowe (CfD), PPA, handel algorytmiczny i rynek wodoru. Jednocześnie rosnące obroty rynkowe i kryzys energetyczny 2021–2022 pokazały, że dotychczasowe przepisy nie odpowiadają rzeczywistości i wymagają pilnej aktualizacji.
Jak wyjaśnia motyw (2) rozporządzenia 2026/256: „Ze względu na zmiany zachodzące na rynkach energii i kryzys energetyczny w maju 2024 r. zmieniono rozporządzenie (UE) nr 1227/2011, co pozwoliło rozszerzyć zakres produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym i skutecznie wprowadzić szereg dodatkowych rodzajów transakcji.”
REMIT II – najważniejsze kierunki zmian
REMIT II stanowi największą reformę systemu monitorowania hurtowego rynku energii od 2011 roku. Nowelizacja nie zmienia podstawowych celów rozporządzenia, lecz znacząco rozszerza zakres obowiązków uczestników rynku i kompetencje organów nadzorczych. Nowe przepisy obowiązują od maja 2024 r.
| Obszar | Przed REMIT II | Po REMIT II |
|---|---|---|
| Zakres produktów | Energia elektryczna i gaz ziemny (standardowe produkty) | + LNG, wodór, usługi bilansujące, mechanizmy zdolności wytwórczych, CfD, PPA |
| Raportowanie ekspozycji | Brak | Nowe Kwartalne raportowanie pozycji uczestników rynku |
| Kompetencje ACER | Monitorowanie rynku, zbieranie danych | + Postępowania dochodzeniowe, dostęp do kontraktów bilateralnych, nadzór nad IIP/RRM |
| IIP i RRM | Rejestracja w ACER (procedura uproszczona) | Zmiana Obowiązkowa licencja ACER (rozporządzenie 2026/255) |
| Informacje wewnętrzne | Ogólny obowiązek publikacji za pośrednictwem IIP | Doprecyzowanie zakresu, wymogi dla IIP, walidacja danych w czasie rzeczywistym |
| Sankcje | Odpowiedzialność spółki | + Odpowiedzialność osób fizycznych i członków zarządu |
| Podwójna sprawozdawczość (EMIR/MiFIR) | Częściowe wyłączenia | Spójny mechanizm eliminacji podwójnego raportowania |
Jakie akty prawne weszły w życie w 2026 roku w ramach REMIT II?
Rok 2026 ma kluczowe znaczenie dla wdrażania REMIT II. W dniu 9 kwietnia 2026 r. opublikowano dwa zasadnicze akty wykonawcze Komisji, które tworzą nową architekturę raportowania na hurtowym rynku energii.
| Akt prawny | Zakres regulacji | Wejście w życie | Kogo dotyczy |
|---|---|---|---|
| Rozporządzenie Delegowane (UE) 2026/255 | Licencjonowanie IIP i RRM, wymogi organizacyjne, nadzór ACER, cofanie zezwoleń | 29 kwietnia 2026 r. | Platformy IIP, mechanizmy RRM |
| Rozporządzenie Wykonawcze (UE) 2026/256 | Szczegółowe zasady przekazywania danych do ACER, formularze transakcji, terminy, zastępuje 1348/2014 | 29 kwietnia 2026 r. (nowe obowiązki stopniowo) | Wszyscy uczestnicy rynku, OMP, RRM |
| Wytyczne ACER (planowane do 29.10.2026) | Specyfikacje techniczne dla ekspozycji (art. 6) i transakcji ciągłych (art. 3) | Do 29 października 2026 r. | Wszyscy uczestnicy rynku |
| TRUM (Transaction Reporting User Manual) | Praktyczny podręcznik raportowania transakcji określający standardy techniczne | Aktualizowana na bieżąco | Wszyscy raportujący, RRM |
Stare rozporządzenie 1348/2014 formalnie traci moc od 29 kwietnia 2026 r., ale jego przepisy o raportowaniu transakcji (art. 3 i art. 11 ust. 1) stosuje się nadal do 29 października 2027 r. Przez ten okres raportowanie odbywa się w starym reżimie. Uczestnicy rynku nie muszą nic zmieniać do jesieni 2027 r. – ale muszą się na to przygotować wcześniej.
Rozporządzenie 2026/255 – licencjonowanie IIP i RRM. Co się zmienia?
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2026/255 to dokument, który fundamentalnie zmienia sposób działania platform informacji wewnętrznych (IIP) i zarejestrowanych mechanizmów sprawozdawczych (RRM). Dotychczasowa procedura rejestracji – stosunkowo uproszczona – zostaje zastąpiona formalnym procesem licencjonowania przez ACER.
Kluczowe pojęcia z rozporządzenia 2026/255
- IIP
- Platforma Informacji Wewnętrznych – podmiot licencjonowany przez ACER, który publikuje informacje wewnętrzne uczestników rynku i przekazuje je ACER (w czasie zbliżonym do rzeczywistego)
- RRM
- Zarejestrowany Mechanizm Sprawozdawczy – podmiot licencjonowany przez ACER, który przekazuje ACER rekordy danych transakcyjnych w imieniu uczestników rynku
- Klient IIP
- Uczestnik rynku lub organ kryzysowy, w imieniu którego IIP publikuje i raportuje informacje wewnętrzne do ACER
- Klient RRM
- Podmiot podlegający obowiązkom sprawozdawczym REMIT, w imieniu którego RRM przekazuje dane transakcyjne ACER
- Rekord danych
- Każda transakcja, zlecenie lub podstawowe dane zgłaszane ACER na podstawie rozporządzenia 2026/256
Jak wygląda nowy proces licencjonowania IIP i RRM?
Podmioty, które były już zarejestrowane przez ACER przed wejściem w życie rozporządzenia 2026/255, mogą skorzystać z uproszczonego procesu – nie muszą przedkładać dokumentów, które ACER już posiada. Termin złożenia wniosku: do 29 kwietnia 2028 r. (art. 8).
Wymogi organizacyjne – co muszą zapewnić IIP i RRM?
Bezpieczeństwo danych (art. 13)
- Certyfikat ISO/IEC 27000 lub równoważny
- Ochrona przed nieuprawnionym dostępem
- Zapewnienie poufności i integralności
- Osobne połączenie sieciowe z ACER
- Niezaprzeczalność (podpis elektroniczny)
Incydenty bezpieczeństwa (art. 14)
- Powiadomienie ACER w ciągu 24 godzin
- Powiadomienie klientów w ciągu 48 godzin
- Wstępna ocena incydentu: 72 godziny
- Szczegółowe sprawozdanie: 1 miesiąc
- Opis środków zaradczych
| Wymóg organizacyjny | Dotyczy IIP | Dotyczy RRM | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| System walidacji danych | ✅ Tak | ✅ Tak | Art. 12 |
| Certyfikat ISO 27000 lub wymogi równoważne | ✅ Tak | ✅ Tak | Art. 13 ust. 3 |
| Plan ciągłości działania i systemy zapasowe | ✅ Tak | ✅ Tak | Art. 17 |
| Procedura zarządzania konfliktami interesów | ✅ Tak | ✅ Tak | Art. 16 |
| Czas ujawnienia informacji wewnętrznych (IIP) | ✅ Tak (blisko czasu rzeczywistego) | — | Art. 4 ust. 6 + art. 4a REMIT |
| Roczne sprawozdanie dla ACER | — | ✅ Tak | Art. 33 |
| Niedyskryminacyjne przetwarzanie danych | ✅ Tak | ✅ Tak | Art. 16 ust. 2 |
Rozporządzenie 2026/256 – nowe obowiązki raportowe. Co konkretnie się zmienia?
Rozporządzenie Wykonawcze (UE) 2026/256 zastępuje rozporządzenie 1348/2014 i szczegółowo określa, jakie transakcje, jak i kiedy muszą być raportowane do ACER. Wprowadza trzy tryby raportowania i kilka nowych kategorii danych.
| Tryb raportowania | Podstawa | Rodzaje transakcji | Termin |
|---|---|---|---|
| 🔁 Ciągły | Art. 3 | Energia elektryczna (dostawa, przesył, magazynowanie), gaz ziemny (dostawa, przesył), LNG – wszystkie kontrakty standardowe i niestandardowe | 2 lub 10 dni roboczych |
| 📅 Okresowy | Art. 4 | Duże jednostki odbiorcze (≥600 GWh), usługi bilansujące, mechanizmy zdolności wytwórczych, magazynowanie gazu (≥12 mies.), wodór | Miesięcznie / półrocznie / rocznie |
| 📩 Na wniosek ACER | Art. 5 | Transakcje wewnątrzgrupowe (OTC), małe instalacje (EE ≤10 MW, gaz ≤20 MW), gazociągi kopalniane, redysponowanie rynkowe, zlecenia głosowe | Na uzasadniony wniosek |
Trzy największe nowości rozporządzenia 2026/256
📊 Raportowanie ekspozycji (art. 6)
- Start: 1 stycznia 2027 r.
- Kwartalne sprawozdania pozycji portfelowych
- Horyzont: 18 miesięcy do przodu
- Próg zwolnienia: 600 GWh/rok
- Pierwsze sprawozdanie: październik 2027
💧 Raportowanie wodoru (art. 4 ust. 8)
- Start: 1 lipca 2028 r.
- Roczne raporty: dostawy, przesył, magazynowanie
- Zwolnienie: instalacje ≤50 MW
- Zwolnienie: sieci geograficznie ograniczone
- Zwolnienie: zużycie poniżej 600 GWh/rok
🛢️ Dane LNG w czasie rzeczywistym
- Raportowanie po ostatecznym uzgodnieniu
- 11 dedykowanych pól (Tabela 1, pola 58–68)
- Dane statku, instalacji załadunku, rozładunku
- Operatorzy LNG: dane dzienne i miesięczne
- Tożsamość końcowego usługobiorcy
Transakcje między podmiotami tej samej grupy zawarte poza platformą obrotu przeniesiono z trybu ciągłego do trybu na wniosek ACER (art. 5 ust. 1 lit. a). Oznacza to mniejsze obciążenie administracyjne dla grup korporacyjnych – ale w razie żądania ACER muszą dostarczyć dane w krótkim terminie.
Jak zmieniają się obowiązki dotyczące informacji wewnętrznych?
Jednym z kluczowych elementów REMIT II jest doprecyzowanie obowiązków związanych z publikacją informacji wewnętrznych (inside information). Dla uczestników hurtowego rynku energii oznacza to konieczność aktualizacji procedur operacyjnych i compliance.
Informacja wewnętrzna to niepubliczna informacja, która – gdyby została ujawniona – mogłaby wywrzeć znaczący wpływ na ceny produktów energetycznych. W praktyce dotyczy m.in.:
- Awarie jednostek wytwórczych – nieplanowane postoje, ograniczenia pracy, zmiana dyspozycyjności instalacji produkcyjnych
- Ograniczenia sieciowe – wyłączenia linii, przeciążenia w systemie przesyłowym, zdarzenia sieciowe wpływające na zdolności przesyłowe
- Decyzje operacyjne – zmiany harmonogramów pracy instalacji, planowane postoje, zmiany w planach produkcji
- Informacje o infrastrukturze magazynowej – zmiany w dostępności magazynów gazu i LNG
| Aspekt | Stan przed REMIT II | Stan po REMIT II / rozporządzeniu 2026/255 |
|---|---|---|
| Czas publikacji | Możliwie jak najszybciej | Czas zbliżony do rzeczywistego (wymóg technologiczny dla IIP) |
| Walidacja danych | Brak szczegółowych wymagań dla IIP | Nowe Obowiązkowy system walidacji danych w IIP (art. 12) |
| Odpowiedzialność za błędy IIP | Niejasna | Jasny podział: IIP odpowiada za błędy leżące po jej stronie (art. 14 rozporządzenia 2026/255) |
| Uzasadnione opóźnienie | Możliwe, ale nieprecyzyjnie zdefiniowane | Doprecyzowane – wymaga dokumentacji (art. 4 ust. 1 REMIT) |
| Monitorowanie przez ACER | Regularne, oparte na raportach | Możliwość żądania dodatkowych wyjaśnień przez ACER w ramach nadzoru nad IIP |
Rozporządzenie 2026/255 precyzuje, że uczestnik rynku odpowiada za kompletność i dokładność przekazanych do IIP informacji, ale nie ponosi odpowiedzialności za błędy po stronie samej platformy IIP. Odpowiedzialność za błędy techniczne i procesowe leży po stronie IIP. Oznacza to, że wybór rzetelnej platformy IIP ma bezpośrednie znaczenie dla ryzyka regulacyjnego uczestnika rynku.
Jakie nowe kompetencje uzyskał ACER w ramach REMIT II?
Reforma REMIT II oznacza przejście z modelu opartego głównie na monitorowaniu rynku do modelu aktywnego nadzoru i prowadzenia postępowań. ACER staje się nie tylko obserwatorem rynku, ale organem dysponującym realnymi narzędziami dochodzeniowymi.
-
Postępowania wyjaśniające i dochodzeniowe – ACER może prowadzić formalne postępowania wobec uczestników rynku podejrzanych o naruszenie REMIT. Postępowania obejmują m.in. żądanie dokumentów, przesłuchania, inspekcje na miejscu.
-
Dostęp do pierwotnych kontraktów bilateralnych – na podstawie art. 8 ust. 9 rozporządzenia 2026/256 ACER może zażądać dostępu do oryginalnych kontraktów dwustronnych uczestników rynku, aby zweryfikować poprawność raportowania.
-
Transgraniczne postępowania dochodzeniowe – rozszerzona współpraca z krajowymi regulatorami (w Polsce: URE). ACER koordynuje dochodzenia dotyczące nadużyć o charakterze transgranicznym.
-
Nadzór nad IIP i RRM – ACER udziela i cofa licencje dla platform IIP i mechanizmów RRM, monitoruje ich funkcjonowanie i może nakładać wymogi naprawcze (rozporządzenie 2026/255).
-
Wymaganie uzupełniających danych i wyjaśnień – ACER może zwrócić się do uczestników rynku o dodatkowe informacje dotyczące zgłoszonych transakcji, w tym ekspozycji i danych LNG (art. 6 ust. 7, art. 8 ust. 9 rozporządzenia 2026/256).
-
Zaawansowany market surveillance – analiza danych ekspozycji uczestników rynku w powiązaniu z danymi transakcyjnymi dla wykrywania potencjalnych manipulacji i nadużyć.
REMIT II wprowadza możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności nie tylko spółki, ale również osób fizycznych i członków zarządu za naruszenia przepisów. Sankcje mogą mieć charakter zarówno administracyjny, jak i karny. To istotna zmiana dla osób pełniących funkcje w obszarze tradingu, compliance i zarządzania ryzykiem w firmach energetycznych.
REMIT 2026–2028 z Dyrektorem Departamentu Monitorowania URE
Praktyczna analiza rozporządzeń 2026/255 i 2026/256, harmonogram wdrożenia, przygotowanie na kontrole ACER. Warszawa i online.
Kogo dotyczą zmiany REMIT II – implikacje dla różnych uczestników rynku
Zmiany REMIT II są odczuwalne przez wszystkich uczestników hurtowego rynku energii – od traderów i spółek obrotu, przez wytwórców i operatorów systemów, po platformy IIP i mechanizmy RRM. Zakres i intensywność obowiązków różnią się w zależności od rodzaju działalności.
📈 Traderzy i spółki obrotu
- Nowe obowiązki raportowe (ekspozycje od 2027)
- Większy nadzór nad transakcjami OTC
- Monitoring zachowań handlowych przez ACER
- Aktualizacja umów z RRM
- Odpowiedzialność osobista traderów
⚡ Wytwórcy energii
- Nowe obowiązki dotyczące informacji wewnętrznych
- Raportowanie awarii i niedyspozycyjności przez IIP
- Weryfikacja procedur publikacji inside information
- Raportowanie mechanizmów CfD i PPA
- Przegląd kontraktów z platformą IIP
🏭 Operatorzy systemów (OSP, OSD)
- Raportowanie nominacji i renominacji (2 dni robocze)
- Dane o rozliczaniu niezbilansowania (miesięcznie)
- Ekspozycje wyłącznie na wniosek ACER
- ENTSO-E i ENTSO-G: dane przez Transparency Platform
- Operatorzy LNG: dane dzienne i miesięczne
🔧 Platformy IIP i mechanizmy RRM
- Obowiązek uzyskania licencji ACER (do 29.04.2028)
- Certyfikacja bezpieczeństwa (ISO 27000)
- Obowiązkowy system walidacji danych
- Etap testowania przed licencją
- Roczne sprawozdania (RRM) dla ACER
| Podmiot | Kluczowe nowe obowiązki | Priorytet |
|---|---|---|
| Spółki obrotu / traderzy | Raportowanie ekspozycji (od 01.2027), aktualizacja umów z RRM, przegląd katalogu raportowanych produktów (CfD, PPA) | Wysoki |
| Wytwórcy energii elektrycznej | Aktualizacja procedur inside information, weryfikacja umowy z IIP, przegląd raportowania niedyspozycyjności | Wysoki |
| Wytwórcy gazu ziemnego i LNG | Nowe przepisy dot. raportowania LNG, dane eksploatacyjne, tożsamość usługobiorcy | Średni |
| Operatorzy systemów przesyłowych | Nominacje (2 dni rob.), dane bilansowania (miesięcznie od 29.04.2028), dane LNG | Średni |
| Platformy IIP | Licencja ACER (do 29.04.2028), system walidacji, raportowanie incydentów bezpieczeństwa w 24h | Wysoki |
| Mechanizmy RRM | Licencja ACER (do 29.04.2028), dostosowanie do nowych formatów (Tabela 1–5), roczne sprawozdanie | Wysoki |
| Producenci / instalacje wodorowe (>50 MW) | Roczne raportowanie transakcji wodorowych od 01.07.2028, rejestracja w URE | Niskopilny |
Harmonogram wdrożenia REMIT II – 2026 do 2028
Wdrożenie nowych przepisów REMIT II zostało rozłożone na pięć fal. Dzięki temu uczestnicy rynku mają czas na przygotowanie się do kolejnych zmian, a ACER może stopniowo absorbować nowe strumienie danych.
2024
2026
2026
2026
2027
2027
2028
2028
2030
Jak przygotować firmę do zmian REMIT II? Praktyczne wskazówki
Znaczna część nowych obowiązków już obowiązuje lub wejdzie w życie w ciągu najbliższego roku. Nie należy odkładać przygotowań do czasu publikacji kolejnych wytycznych ACER – systemy IT, procedury i umowy z RRM i IIP wymagają czasu na aktualizację.
Działania pilne (do końca 2026)
- Audyt obecnych procedur REMIT i compliance
- Weryfikacja katalogu produktów objętych raportowaniem
- Przegląd umowy z RRM – dostosowanie do formatów 2027
- Weryfikacja platformy IIP i procedur inside information
- Szkolenie pracowników z nowych przepisów
- Analiza ekspozycji – czy przekracza 600 GWh?
Działania na 2027 rok
- Uruchomienie systemu raportowania ekspozycji
- Wdrożenie nowych formatów elektronicznych (Tabele 1–5)
- Przygotowanie pierwszego sprawozdania ekspozycji (Q3 2027)
- Aktualizacja procedur raportowania LNG
- Weryfikacja rejestracji w URE (jeśli wymagana)
- Przegląd procedur cofania i korekty zgłoszeń
1. Czy posiadamy aktualną umowę z licencjonowanym RRM i IIP?
2. Czy nasze procedury identyfikacji informacji wewnętrznych są aktualne i uwzględniają zmiany REMIT II?
3. Czy jesteśmy świadomi, że od 01.01.2027 zacznie obowiązywać kwartalne raportowanie ekspozycji?
4. Czy nasze systemy IT umożliwią generowanie nowych formatów raportowania (Tabele 1–5 rozporządzenia 2026/256)?
5. Czy sprawdziliśmy, które transakcje były dotychczas raportowane ciągle, a od 29.10.2027 będą wymagały nowego formularza?
REMIT II i nowe rozporządzenia wykonawcze precyzują, że odpowiedzialność za prawidłowe raportowanie i compliance nie ogranicza się wyłącznie do organizacji. Osoby fizyczne odpowiedzialne za trading, compliance i raportowanie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności administracyjnej lub karnej za naruszenia przepisów. Szkolenie personelu z nowych obowiązków staje się nie tylko rekomendacją, ale wymogiem zarządzania ryzykiem regulacyjnym.
